Dev hastalığı olarak da bilinen akromegali, milyonda 30-40 kişide görülür. Her iki cinsiyet de eşit olarak risk altındadır ve en sık 40-50 yaşlarında ortaya çıkar. Hastalık çok yavaş ilerlediği için hastaların teşhis alması yıllar sürebilir.

 

NEDENİ VE BELİRTİLER:

Akromegali hastalığı beynimizin altında yer alan ve hipofiz bezi olarak adlandırılan bölgede gelişen iyi huylu tümör nedeniyle vücudun aşırı miktarda büyüme hormonu salgılaması sonucu oluşur. Kronik bir hastalıktır. Büyüme hormonu, çocuklarda kemik ve yumuşak doku büyümesini uyarırken, erişkinlerde metabolizmayı kontrol  eder. Hemen bütün vakalarda büyüme hormonunun aşırı üretilmesine neden olan iyi huylu (benign) bir hipofiz tümörü mevcuttur. Bu hormonun çok yüksek olması durumunda el, ayak ve yüz bölgelerinde aşırı büyüme gerçekleşir. Tedavisi yapılmayan hastaların iç organlarında da önemli problemler ortaya çıkabilir. Hipofiz tümörleri genellikle kendiliğinden oluşur, genetik olarak geçişi söz konusu değildir. Fiziksel belirtiler hastalığın ileri evrelerinde meydana gelir ve başlangıcı takiben 1 ila 3 yıl içerisinde görülür.

Akromegalide birçok belirti ve bulgu olabilir ancak hastaların çoğunda aşağıdakilerden sadece birkaçı görülür:
– El ve ayaklarda kademeli olarak büyüme
– Yumuşak doku şişliği
– Âdet düzensizlikleri / iktidarsızlık
– Terleme
– Baş ağrısı
– Görme bozuklukları
– Karpal tünel sendromu
– Kas güçsüzlüğü / yorgunluk
– Eklem ağrısı
– Sinüs ödemi
– Uyku apnesi (solunumun geçici olarak durması)
– Ciltte kalınlaşma, yağlanma, sivilcelenme
– Kaba yüz görünümü, özellikle alın, burun, dudaklar, dil ve çenede büyüme

 

TEŞHİS VE TEDAVİ:

Akromegali tanısı için büyüme hormonu düzeyinin ölçülmesi gerekir. Ayrıca ağızdan 75 gram şeker yüklemesini (OGTT) takiben her yarım saatte bir ölçülen büyüme hormon değerleri tanı için kullanılır. Hastalığa neden olan hipofiz tümörünün görülebilmesi içinse MR görüntülemesi yapılır.

 

Tedavide amaç; hipofiz tümörünün tamamen yok edilmesiyle birlikte büyüme hormon değerlerinin normale döndürülmesidir. Bu nedenle tedavi sürecinde cerrahi, ışın tedavisi (radyoterapi) ve ilaçlar yer alır. Cerrahi tedavi çok etkilidir ve burundan girilip hipofiz bezine ulaşılarak tümör çıkarılır. Hipofiz tümörü büyük olan bazı hastalara cerrahi tedavi sonrasında radyoterapi uygulanması gerekebilir. Radyoterapinin tam etkisi 2-5 yıl sonra ortaya çıkar. Son yılllarda büyüme hormon seviyelerini etkili bir şekilde kontrol altına alan ilaçlar da geliştirilmiştir.

 

İlgili branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Beyin Cerrahi, Radyasyon Onkolojisi

 

 

 

CEVAP VER

Lütfen Yorumunuzu Giriniz
Adınızı giriniz