Tıp dilinde “plantar bromhidrozis” olarak adlandırılan ayak kokusu, ayaklarında aşırı terlemesi olan kişilerde daha sık görülür.

 

NEDENİ VE BELİRTİLER:

Ayak kokusu genellikle aşırı terlemeyle beraber görülür. Terin kendisi değil, terle birlikte ortaya çıkan bakteriler, kötü ayak kokusunun ana nedenini oluşturur. Bakterilerin yanı sıra mantar enfeksiyonu da ayakta ağır bir kokunun oluşmasına neden olur. Kullanılan bazı ilaçlar, ergenlik veya hamilelik dönemindeki hormonal değişiklikler, obezite, stres ve hipertroidi gibi metabolik hastalıklar da vücudun daha fazla ter üretmesine yol açarak ayak kokusuna zemin hazırlar. Aynı zamanda genetik etkenler de ayak kokusunda etkilidir. Kış aylarında, tüm gün kapalı ayakkabı içerisinde kalan, hava almayan ve terleyen ayaklar nedeniyle daha fazla görülür. Normal vücut kokusu olarak isimlendirilen kokunun oluşumundan apokrin bezlerden salgılanan ter ve vücudun normal florası sorumludur. Vücudun normal florasını oluşturan mikroorganizmalar arasında bazı bakteriler, mantarlar, küfler ve mayalar bulunmaktadır. Bazı kişilerde bu normal flora daha belirgin ve yoğun olabilmekte, bazı durumlar florayı değiştirebilmektedir. Örneğin beslenme alışkanlıkları, stres ve fizik aktiviteler normal florayı etkileyebilmektedir. Kısaca ayak kokusu için risk altındaki kişiler ayak tabanında yoğun terlemesi veya normal vücut florasında artış olanlardır. Kişisel hijyen alışkanlıkları ayak kokusu oluşumunda etken olsa da ayak kokusu ile doktora başvuran hastaların pek çoğunun günde birden fazla kez ayaklarını yıkamalarına rağmen şikayetlerinin azalmadığı görülür.

 

TEŞHİS VE TEDAVİ:

Hasta öyküsü ve fizik muayene ile teşhis konulur. Ayakları aşırı terleyen kişilerin çoğunda ellerde de aşırı terleme söz konusudur. Ayak tabanı muayenesi sırasında bakteriyel deri enfeksiyonu da araştırılabilir. Ayrıca genellikle ayak parmak aralarını ve ayak tabanını tutan mantar enfeksiyonu da araştırılır. Ayak mantarı ayak parmak aralarında beyaz, ıslak bir görünüm, ayak tabanında ince beyaz pullanma veya içi su dolu kabarcıklar şeklinde izlenir. Bakteriyel enfeksiyon veya ayak mantarı açısından gerekli laboratuvar tetkikleri de yapılabilir.

Tedavide ilk aşama terlemenin durdurulması ve varsa bakteriyel enfeksiyon veya mantar hastalığının tedavi edilmesidir. Hijyen açısından da hastaya gerekli öneriler yapılır. Hava almayan ve gün içerisinde uzun süre kullanılan ayakkabılar kötü kokuyu muhafaza ederek ayak kokusunun sürekli olmasına katkıda bulunur. Hava alabilen, sentetik madde yerine saf deri içeren ayakkabılar tercih etmek ve her gün aynı ayakkabıyı giymek yerine iki veya üç çift ayakkabıyı değiştirerek kullanmak; kullanılmayan günlerde ayakkabıları havalandırmak şikayetlerin giderilmesinde yardımcı olabilir. Topikal antibiyotikler florayı değiştirerek tedaviye katkıda bulunabilir. Terleme durdurulamadığı takdirde ayak kokusu tedavisinde başarıya ulaşmak neredeyse imkansızdır.

 

Bunlar dışında ayaklarını her gün, sabah akşam ılık suyla, mantar önleyici sabun kullanarak yıkanması; mantar oluşumunu engellemek için iyice kurulanması; sentetik ve naylon çoraplar yerine yumuşak, pamuklu ve teri emebilme özelliği olan çorapların tercihi; çorapların günlk değişimi; aynı ayakkabının iki günden fazla giyilmemesi; ayakkabıların iki giyim arasında 24 saat süreyle havalandırılması; hava alan ya da havalanan bir malzemeden üretilmiş ayakkabı seçimi; ayaklara ve ayakkabı içine antibakteriyel sprey veya koku önleyici pudra sıkılması; ayaklarda hiperhidrozis denilen aşırı terleme durumu varsa tedavi olunması ve çok sık nemlenen ayakların kurutulması için günlük tuzlu su banyosu da belirtilerin giderilmesi için etkili yöntemlerdir.

 

İlgili branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Cildiye

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here