Büyüme Geriliği Nedir?

Büyüme Geriliği Nedir?

Büyüme geriliği belirli bir süre içinde yaş ve cinsi­yet için beklenenin altında büyüme olarak değerlendirilen klinik tablodur. Bir çocuğun büyümesinin değerlendi­rilmesi aynı yaş ve cinsiyetteki sağlıklı ço­cuklardan elde edilen veriler ile karşılaştırı­larak yapılır.  

NEDENİ VE BELİRTİLER:

Çocuğun genel sağlık durumu ve beslenmesini gösteren en hassas ölçüt olan büyüme standartı, çocukların boy ve ağırlıkları ölçülerek yaş ve cinsiyete gö­re belirlenen büyüme eğrileriyle takip edilir. Büyüme eğrisinde boy kısalığının başlıca nedenleri arasında ailesel boy kısalığı ve yapısal boy kısalığı öne çıkar. Normal olmayan boy kısalığı ise orantılı ve orantısız olmak üze­re iki grupta incelenir. Orantısız boy kısalığı genellikle gövde veya kol ve bacak kısalığı­na neden olan iskelet anomalileri sonucu oluşur, aileseldir. Ora­ntılı boy kısalığında ise en sık neden beslenme bozukluklarıdır. Bazı hastalık­lar da büyüme geriliğine neden olabilir. Bunlar arasında hipotiroidizm (guatr) ve büyüme hor­monu eksikliği başı çeker. Ayrıca bir kromozal hastalık olan turner sendromu, kızlarda sık görülen nedenlerden birini oluşturmaktadır. Rahim içi büyüme geriliği olan olguların bir bölü­münde boy kısalığı da olduğu bilinmektedir. Uzun süre steroid (kortizon) kullanımına bağlı boy kısalığı da nedenler arasında yer alır. Normal bir çocuğun boyu doğumda 50-52 santimetre arasındadır. Ortalama 1 yaşında 75 santimetreye ulaşır. Bundan sonra senelik büyüme hızı ikinci yılda 12,5, üçüncü yılda 10, dördüncü yılda 7,5 ve erken okul yaşında her yıl 5 santimetre kadardır. Çocukların aynı giysileri bir yıldan daha uzun süre giyebilmesi de ailelere ipucu verebilir. Çocuklardaki uzama hızı ergenlik döneminde kızlarda yılda 8-10 santimetreye, erkeklerde 10-12 santimetreye ulaşır. Kızlardaki büyüme, yaygın kanının aksine adet dönemiyle birlikte durmaz. Büyüme süreci epifiz hatlarının kapanması ile sona erer. Epifizlerin kapanması ergenliğin temposu ve evresine bağlıdır ve kemik yaşı 15 oluncaya kadar devam eder. Kemik yaşı, her zaman takvim yaşı ile aynı değildir. Büyüme hormonu eksik olan çocuklar genellikle yaşından daha genç görünür. Yüzü bebeksidir. Sesi ince olabilir. Vücudun orta hattındaki kusurlar uyarıcı olabilir. Örneğin, gözlerin birbirine yakın veya uzak olması, yarık damak-dudak, erkek çocukta penisin küçük olması şüphe uyandırabilir. Eğer asıl sorun beyinle ilgili bir hastalıksa şiddetli baş ağrısı, şiddetli kusma ve sinir sistemi ile ilgili belirti ve bulgular görülebilir. Ergenlik gecikmesi, genellikle kemik yaşının da geri olduğu bir durumdur ve nihai boy açısından avantaj olabilir. Bu tarz ergenlik gecikmeleri ailesel olabilir ve yapısal büyüme geriliği olarak bilinir. Ancak ergenlik gecikmesi beyinde yer alan hipotalamus ve hipofiz bezindeki bir soruna bağlı ise, bu gecikme büyüme hormonu ve tiroid hormonlarının da eksikliğine neden olur ve eğer tedavi edilmezse, kalıcı boy kısalığına yol açabilir.  

TEŞHİS VE TEDAVİ:

Hastanın boy ve ağırlığı değerlendi­rilerek normal çocuklardan elde edilen standart veriler (persentil) ile karşılaştırılır. Buna göre boy kısalığı olup olmadığı ve de­recesi saptanır. Bu aşamada anne ve baba boyu da ölçülerek hedef boy hesaplanır ve hedef boy eğrisi ile çocuğun bulunduğu boy eğrisi karşılaştırılarak uyumlu olup ol­madığı değerlendirilir. Büyümenin doğum­dan itibaren yakın izlenmesi boy kısalığı nedeninin belirlenmesi açısından çok önemlidir. Genellikle tek bir ölçüm ile boy kısalığının nedenine dair yorum yapmak imkansızdır. Boy kısalığının belirgin hale gelme zamanı, ailenin boy durumu, doğum ağırlığı, gebelik öyküsü, boy kısalığına ne­den olabilecek ailesel hastalıklar veya kullanılan ilaçlar da araştırılmalıdır. Ayrıca beslenme du­rumu, sistemik ve endokrin hastalıkların bulguları, gövde kol ve bacak uzunlukları ölçülerek vücut oranlarının değerlendiril­mesi yapılır. Ailesel ve yapısal boy kısalığı­nın tanısında en önemli belirleyici para­metre büyüme hızıdır. Gerekli durumlarda kemik yaşına da bakılabilir. Bu da sol el ve el bilek röntgeni çekilerek belirlenir. Sistemik hastalıklara yöne­lik kan ve idrar tetkiklerine de ihtiyaç duyulabilir. Büyüme hormonuna ise ancakçok gerekli durumlarda büyüme hor­monu uyarı testleriyle  bakılır. Boy kısalığı olan kız çocuklarında turner sendromuna yönelik kromozom analizi yapılır. Tedavi, nedene göre belirlenir. Ailesel boy kısalı­ğında herhangi bir tedavi gerekli değildir. Beslenme bozukluklarına bağlı büyüme ge­riliğinde yeterli protein, kalori ve eser ele­ment alımını sağlayacak beslenme prog­ramları önerilir. Büyüme hormonu eksikliğinde, dışarıdan büyüme hormonu verilerek tedavi sağlanır. Ancak bunun için erken tanı ve tedavi önemlidir. Özellikle kemik yaşının ilerleyip epifîzlerin (büyüme plağı) kapanma durumuna geldi­ği olgularda tedavinin başarılı olması müm­kün değildir. Turner sendromu’nda da kullanılabilir.   Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Metabolizma Hastalıkları ve Endokrinoloji

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

yükleniyor
yukarı çık