Öfke nedir?

Öfke, çatışma öncesi bir durumdur. Öncelikle gerginlik başlar, enerjiyi artıran adrenalin salgısı artar, nefes alıp verme sıklaşır, kalp atışları hızlanır, kan basıncı artar, vücut ve zihin ‘savaş ya da kaç’ tepkisi için hazırdır. Öfkenin neden beslendiğini bulmak, çözümü kadar önemli. Bu gerginliği doğuran nedenler arasında “engellenme” ve “sınırlanma”ya sık rastlanıyor. Susamak, açlık duyguları gibi fizyolojik gereksinimlerin karşılanmaması ve koşulların uygun olmaması da öfkeyi tetikleyebiliyor. Öfkeyi ruhsal, duygusal bir düzensizlik olarak düşünürsek takıntılı insanlar daha fazla öfkelenmeye yatkın oluyor. Beklentilerini karşılayan düzenin dışarıdan gelen bir sebeple bozulmasına dayanamıyorlar. Kimi kişilik özelliklerini taşıyan bireyler öfkelerini kontrol etmekte zorlanabiliyor; örneğin Anti-sosyal kişilikler. Öfke kontrolünde genetik özelliklerin etkisinden bahsedebilmek için bunun ispat edilmesi gerekiyor. Diğer yandan görgü, yetişme ve yetiştirilme biçimi ile bağlantılı öfke kontrolü sorunları da yaşanabiliyor.

Öfke kontrolü ailede başlar

Öfkeyi tümüyle ortadan kaldırmak mümkün olmasa da bu duyguyla yapılan davranışları kontrol edebilmek çok önemli. “Ne oldu da ben öfkelendim, beni kızdıran neydi?” sorusunu sormak ve bunu düşünmekte fayda var. Öfkeyi kontrol etmek ve yönetme konusunda ailelere büyük iş düşüyor. Çocuklara verilmesi gereken temel eğitimler arasında; öfke kontrolü de var.

Öfkelenmek başlangıçta kişiye keyif verir

Her insan öfkelenir, öfke duygusu yaşamak anormal bir durum değil. Ve paylaşmadıkça ortadan kaybolmayan bir duygu. Aslında öfkelenen insanlar ilk anda hoş, keyifli bir hissiyat yaşıyor. Olumsuzluklar, öfkenin kontrol edilememesi ve sürmesiyle ortaya çıkıyor. Öfkenin üzerinin örtülmemesi ve konuşulması çok daha doğru bir davranış olarak görülüyor.

Öfke kontrolü için 5 adım

Öfkenin sağlıklı bir şekilde ifade edilebilmesi için öncelikle bazı farkındalıkları kazanmanız gerekir. Ne istediğini bilen, duygularını tanıyan ve düşüncelerini tespit eden insan, hislerini de doğru bir şekilde ifade eder.

• Öfkeli olan insan, olayları istemeden abartılı ve çarpıtılmış olarak algılar. Öfkenin hangi düşünceyle arttığını ve azaldığını gözden geçirin.

• Olumsuzluk ifade eden ve öfke uyandıran “Asla” ya da “Her zaman” gibi sözcükleri zihninizde yakalamaya çalışın. Bu sözcüklerle başlayan cümleler kurmak, öfkelendiğinizde haklı olduğunuzu düşünmenize yol açar. Durumla ilgili yargıyı koyduğunuz için de problemin çözümüne katkıda bulunmaz.

• Öfkeli insanlar genellikle düşünmeden yargılama ve bu yargıları yönünde davranma eğilimindedirler. Öfkeli olduğunuzda önce yavaşlayın, gösterdiğiniz tepkileri gözden geçirin, aklınıza gelen ilk şeyi söylemeyin, asıl söylemek istediğiniz şeyi düşünün, karşınızdaki kişinin söylemeye çalıştıklarını dinlemeye ve anlamaya çalışın, hemen cevap vermeyin.

• Öfkenizin altında yatan gerçek düşünceyi bulmaya çalışın. O ortamdan bir süre uzaklaşıp, sakinleşmeye çalışın. Kendinizin ve karşınızdakinin öfkesinin kontrolden çıkmasına izin vermeyin.

• Derin nefes alıp verme egzersizleri yapıp, sakinleştirici durumlar hayal etmeye çalışın. Bu sıra da kendinize “Sakin ol!” ya da “Gevşe!” diyerek telkinlerde bulunun. Unutulmamalıdır ki, öfke duygusunu yok edemeyiz, mutlaka öfkelenmenize sebep olacak olaylar yaşanacaktır. Yaşamda her zaman için engellerle, kayıplarla ve istemediğiniz durumlarla karşılaşma olasılığınız vardır. Bunu değiştirmek imkansız. Olaylara bakış açınızı değiştirmek sizin elinizdedir. Bakış açınızın değişmesi, olayların sizde yarattığı öfke duygusunu taşınabilir boyuta indirgemenize ve doğru biçimde ifade etmenize yardımcı olacaktır.

CEVAP VER

Lütfen Yorumunuzu Giriniz
Adınızı giriniz