Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta gluten alerjisi sonucu ortaya çıkan hastalığa denir. Gluten hassasiyetine bağlı bu durum ömür boyu süren kronik bir hastalıktır.  

Çölyak hastalığı neden olur?

Gluten alerjisi, genetik bir yatkınlık zemininde gelişen özetle ince ba­ğırsak alerjisi durumudur. Buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi buğdaygillerde bulunan gluten isimli bitkisel proteinler ince bağırsakta alerjiye yol açar ve bu hassasiyet sonucu ince bağırsak yüzeyindeki villus isimli çıkıntılar düzleşerek besin maddelerinin emilimi bozulur.

Villuslardaki kayıplar (villus atrofisi) sonucu emilim yapan ince bağır­sak alanı büyük oranda azalır. Bu da şeker, yağ asitleri, protein, vitamin ve demir gibi minerallerin vücuda girmemesine neden olur. Bunların eksikliğine bağlı olarak da hastalığın belirtileri orta­ya çıkar.

Hastalığın oluşumunda genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynar. Doğuştan yatkınlık taşıyanlarda her yaşta ortaya çıkabilir. Hastalığın şiddetine göre belirtiler değişiklik gösterir.

Çölyak hastalığı belirtileri

Tipik olarak genellikle 1 yaş sonrası belirtiler başlar. Uzun süreli ishal, karın ağrısı, karın şişliği, büyüme geriliği, kabızlık, iştahsızlık gibi yakınmaların yanı sıra hiçbir bağırsak hastalığı belirtisi olmadığı halde boy kısalığı, tekrarlayan veya tedaviye cevap vermeyen kansızlık, karaciğer enzimlerinde yükselme, kemik erimesi, kısırlık, sık düşük yapma gibi semptomlar eşlik eder.

Tedaviye zamanında başlanmadığı taktirde ölüme kadar giden tablolara neden olabilir. Çocuklarda belirti ve bulgular daha net ve tipiktir. Genellikle şiddetli ishal ve gelişim geriliği gi­bi şikayetlere neden olur ve bu dönemde daha erken teşhis konur.

Erişkin­lerde karın ağrısı, karında şişkinlik, ishal, aşırı gaz çıkarma gibi şikayetler olabilirken daha sıklıkla yeterli beslendiği ve güneş ışığı aldığı halde demir eksikliği anemisi (kansız­lık) ve D vitamini eksikliğine bağlı kemik erimesi (osteoporoz) görülür. Hastalık bazen de hiçbir belirti vermeden sürebilir (sessiz Çölyak hastalığı).  

Gluten alerjisi nasıl anlaşılır?

Hasta şikayetleri, nedeni bilinmeyen kansızlık ve D vitamini eksikliği ile hasta öyküsü özellikle erişkinlik dönemindeki gluten hassasiyeti teşhisi için önemli kriterlerdir. Bunun dışında kesin teşhis ince bağırsak biyopsisi ile konur.

Hastalığı düşünülen bir hastaya biyopsi yapılmadan tanı konması ve diyete başlatılması yanlıştır. Çünkü hastanın olası başka hastalığı varsa bununla ilgili tanıyı karıştıracaktır. Bu nedenle çölyak alerjisi düşünülen hastaların erişkin veya çocuk gastroenterolog tarafından değerlendirilmeleri gerekir.

Çölyak hastalığı tedavisi

Çölyak hastalarına ömür boyu gluten diyeti (çölyak diyeti) önerilir. Bu diyette buğday, arpa, yulaf ve çavdar ile bunların un ve nişastasını içeren gıdalar yasaklanır. Hastalar pirinç, mısır, patates, kuru baklagiller ve bunlardan yapılan un ve nişastaları rahatlıkla kullanabilir.

Hastaların özellikle gıdaların etiketlerine gluten açısından dikkat etmeleri tedaviyi kolaylaştırır. Tedavide glutensiz diyet yanında emilimi bozulan demir, vitamin ve kalsiyum desteği de gerekebilir. Genetik geçişli olması nedeniyle hastanın yakın akrabaları, özellikle kardeşleri, kan testleri ile taranmalıdır.  

Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı, Gastroentereloji, Pediatrik Gastroentereloji

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

yükleniyor
yukarı çık